Nowy artykuł Schizophrenia Research

W pracy opublikowanej wczoraj w czasopiśmie Schizophrenia Research przyjrzeliśmy się bliżej zagadnieniu zniekształceń społeczno poznawczych. Mianem tym określamy tendencję do nadawania specyficznych, negatywnych interpretacji w neutralnych lub niejasnych sytuacjach społecznych. Obok samotności rozumianej jako subiektywne niezadowolenie z ilości oraz jakości posiadanych relacji, wzięliśmy również pod lupę obiektywną ilość więzi społecznych i otrzymywanego wsparcia. Analizie poddaliśmy także subiektywnie postrzegane aspekty empatii. Dotychczasowe badania wskazują na powiązania między wymienionymi powyżej czynnikami, a także ich możliwą rolę w mechanizmach schizofrenii.

Otrzymane wyniki wskazały na prawie dwukrotnie wyższy (!) wskaźnik izolacji społecznej w grupie pacjentów ze schizofrenią w porównaniu do zdrowej grupy kontrolnej. Co ciekawe, różnica dotyczyła jedynie ilości kontaktów i wsparcia otrzymywanego od przyjaciół, nie zaobserwowaliśmy za to różnic w kontaktach z rodziną. Dodatkowo, w grupie pacjentów to właśnie kontakty przyjacielskie, a nie więzi rodzinne okazały się predyktorem samotności. Grupy różniły się także pod względem mechanizmów związanych z empatią – podczas gdy wśród osób zdrowych wszystkie aspekty empatii były istotnie związane z poziomem samotności, w grupie pacjentów ze schizofrenią jedynym istotnym aspektem okazał się subiektywnie odczuwany w kontaktach społecznych dystres.

Na podstawie czterech użytych przez na wskaźników zniekształceń społeczno poznawczych wyodrębniliśmy jeden czynnik opisujący ogólną tendencję do postrzegania społecznych sytuacji jako trudnych, nieprzyjemnych i zagrażających, który określić możemy mianem „social threat bias”. W grupie pacjentów czynnik ten związany był z poziomem samotności zarówno bezpośrednio, jak i pośrednio, poprzez pogłębiającą się izolację społeczną. Według otrzymanych przez nas wyników, tendencja do nadmiernego dostrzegania zagrożenia w sytuacjach społecznych nie tylko sprawia, że oceniamy istniejące relacje gorzej. Zmniejsza też ilość faktycznych kontaktów społecznych, co w konsekwencji jeszcze bardziej pogłębia poczucie samotności pacjentów ze schizofrenią. Wyniki te potwierdzają wnioski z badania przeprowadzonego z udziałem osób zdrowych, które opublikowaliśmy jakiś czas temu, są również zgodne z Ewolucyjną Teorią Samotności autorstwa Johna i Stephanie Caccioppo. Wskazują także na potencjalną korzyść którą może przynieść zaadresowanie problemu zniekształceń społeczno poznawczych w terapiach i programach interwencyjnych nakierowanych na redukcję samotności.

Zapraszamy do lektury! https://pubmed.ncbi.nlm.nih.gov/37163867/

Nowy artykuł Journal of the International Neuropsychological Society

Począwszy od pierwszych opisów autorstwa Bleulera i Kraeplina z początku XX wieku, schizofrenia niezmiennie fascynuje klinicystów i badaczy. Mimo niezliczonej ilości publikacji, mechanizmy związane z zachorowaniem na schizofrenię oraz jej przebiegiem wciąż nie zostały w pełni wyjaśnione. Nie będzie to raczej dla nikogo niespodzianką, że jednym z interesujących nas w tym kontekście zagadnień jest samotność. Jak pokazują dotychczasowe badania, doświadcza jej nawet 80% pacjentów z diagnozą schizofrenii, co związane jest pośrednio i bezpośrednio m.in. z poziomem niepełnosprawności, chorobami metabolicznymi i naczyniowymi, a w konsekwencji – zwiększoną śmiertelnością w opisywanej grupie. Często podkreślamy również, że zarówno w populacji ogólnej, jak i wśród pacjentów psychiatrycznych poznanie społeczne (definiowane jako zestaw umiejętności niezbędnych do nawiązywania interakcji społecznych) związane jest z poziomem funkcjonowania w większym stopniu niż ogólne zdolności poznawcze.

W badaniu opublikowanym właśnie w Journal of the International Neuropsychological Society staraliśmy się więc zaadresować ten problem poprzez analizę poznawczych i społeczno poznawczych mechanizmów, które mogą stać za zwiększonym poziomem samotności odczuwanej przez pacjentów ze schizofrenią.

Analizie poddaliśmy duży zestaw danych uzyskanych w projektach prowadzonych w naszej Pracowni, a także tych prowadzonych przez nasze współpracowniczki i współpracowników ze Stanów Zjednoczonych: Kelsey Ludwig i Davida Penna (University of North Carolina at Chapell Hill), Amy Pinkham (University of Texas at Dallas), Philippa Harveya (University of Miami Miller School of Medicine) oraz Michaela Greena (University of California Los Angeles).

Wyniki potwierdziły wyższy poziom samotności wśród grupy pacjentów w porównaniu ze zdrową grupą kontrolną. Okazało się również, że samotność u pacjentów związana była z objawami afektywnymi, a także z objawami ubytkowymi. Najważniejszy wynik dotyczy jednak związku między samotnością a poznaniem społecznym. Zgodnie z wcześniejszymi wynikami, zaobserwowaliśmy, iż część pacjentów w badanej grupie cechowała się poziomem sprawności zdolności związanych z poznaniem społecznym podobnym do tego, który obserwowany może być u osób zdrowych. Jednocześnie u części (ok. 44% grupy) obserwować można zaburzenia w tym zakresie. Jak wskazaliśmy w badaniu, wyłącznie w tej podgrupie pacjentów zaobserwować można było istotny związek między poziomem poczucia samotności a zdolnościami związanymi z tzw. teorią umysłu (umiejętność rozumienia stanów innych osób oraz przyjmowania perspektywy), oraz rozpoznawania emocji na podstawie wyrazu twarzy. Mamy nadzieję, że naszymi badaniami dołożymy chociaż małą cegiełkę, która przyczyni się do lepszego zrozumienia schizofrenii i co najbardziej istotne – opracowania metod wsparcia w zakresie kluczowych problemów zwiększających cierpienie w tej społeczności pacjentów. Zachęcamy do zapoznania się z artykułem!

https://www.cambridge.org/core/journals/journal-of-the-international-neuropsychological-society/article/loneliness-is-associated-with-mentalizing-and-emotion-recognition-abilities-in-schizophrenia-but-only-in-a-cluster-of-patients-with-social-cognitive-deficits/8E89DCCDFB08A124CE4CAC63A537DC27/share/97edf9a9863da909acac0f370705c2e986d09d2b

Zebranie naukowe IP UJ

Kierownik naszej Pracowni, dr hab. Łukasz Okruszek, wystąpił dziś gościnnie na zebraniu naukowym Instytutu Psychologii Uniwersytetu Jagiellońskiego. W trakcie wystąpienia opowie o prowadzonych przez nas badaniach dotyczących wpływu samotności na funkcjonowanie społeczne. Dziękujemy IP UJ za zaproszenie!

Konferencja Aspects of Neuroscience 2023

Kolejna konferencja za nami! Z radością informujemy o osiągnięciach członkiń naszej Pracowni:

  • mgr Marta Chrustowicz wygłosiła przemówienie w ramach sesji Cognitive pt. „Effects of Loneliness on Neurophysiological Correlates of Cognitive Reappraisal Use in Young Adults”
  • mgr Monika Malon i Katarzyna Gajos zaprezentowały plakat naukowy pt. „Lonely and selfish? A meta-analysis of 32 studies with 42,353 participants”, który otrzymał nagrodę Neuron of The Audience!

Konferencja Berlin MindBrainBody Symposium 2023

Aleksandra Piejka i Monika Malon wystąpiły na 10-tym Jubileuszowym Sympozjum MindBrainBody w Berlinie organizowanym przez Instytut Maxa Plancka!

Aleksandra Piejka zaprezentowała plakat naukowy pt. „Social cognitive and parasympathetic correlates of loneliness in everyday life” (Piejka, A., Wiśniewska, M. & Okruszek, Ł.), a Monika Malon wygłosiła referat pt. „Is loneliness linked to prosociality? A meta-analysis of 36 studies with 43,508 participants” (Malon, M., Gajos, K. & Okruszek, Ł.), który był prezentowany również w formie plakatu przez współautorkę pracy, Katarzynę Gajos.

Dodatkowo Aleksandra Piejka została laureatką MBB Young Scientist Award! W ramach nagrody mgr Piejka otrzyma finansowanie na przeprowadzenie 3-miesięcznego projektu badawczego w MindBrainBody Institute w Berlinie (Berlin School of Mind and Brain) lub na Wydziale Neurologii w Max Planck Institute for Human Cognitive and Brain Sciences (MPI CBS Leipzig). Gratulujemy!

Laureatki programu GIMA

Z ogromną dumą informujemy, że Marta Chrustowicz, Małgorzata Krawczyk i Aleksandra Piejka otrzymały stypendium GIMA (GSSR International Mobility Award) promującą mobilność międzynarodową finansowaną przez fundusz NAWA STER!

  • Marta Chrustowicz – Bangor University (1 miesiąc)
  • Małgorzata Krawczyk – The University of Texas at Dallas (1 miesiąc)
  • Aleksandra Piejka – The University of California, Irvine (2 miesiące)

Nagroda obejmuje finansowanie pokrywające koszty podróży, zakwaterowania i życia na miejscu, w którym odbywany jest staż międzynarodowy, a także dodatkowe stypendium finansowe dla laureatek wypłacane przez cały okres pobytu.