cel projektu
W ramach naszego projektu badamy związek samotności i zachowań prospołecznych, co jest istotne nie tylko z perspektywy neuronauki społecznej. Wpływ samotności na dobrostan psychiczny i fizyczny jest oczywistym wyzwaniem zdrowia publicznego, a badanie czynników zwiększających samotność u młodych dorosłych jest niezbędne dla opracowania interwencji mających na celu zmniejszenie jej skutków.
Na tym korzyści wynikające z realizacji projektu się nie kończą – kryzys COVID-19 wyraźnie pokazał, że zrozumienie czynników leżących u podstaw społecznej reakcji na działania ukierunkowane na interes zbiorowy może mieć takie samo (lub nawet większe) znaczenie, jak opracowywanie rozwiązań technologicznych w odpowiedzi na pojawiające się kryzysy.
Uważa się, że eksperymentalne dylematy społeczne odzwierciedlają szeroki zakres sytuacji, w których pokusa bezpośredniego, krótkoterminowego zysku może popchnąć wszystkie zaangażowane strony w kierunku opcji najmniej korzystnej dla wszystkich, czego przykładami są problemy tak różne, jak korzystanie z transportu indywidualnego zamiast zbiorowego lub nadmierna eksploatacja zasobów środowiska.
Stopień, w jakim samotność wpływa na zdolność do uwzględnienia dobra wspólnego kosztem doraźnego interesu własnego, może mieć więc kluczowe znaczenie dla wdrażania polityk związanych np. z przeciwdziałaniem kryzysowi klimatycznemu.
W ramach projektu przeprowadzimy serię badań, w których dwójka uczestników będzie brała udział w eksperymentalnych dylematach społecznych. W badaniu, które obecnie prowadzimy, będziemy oceniać wskaźniki neurofizjologiczne podczas zadania eksperymentalnego przy jednoczesnym pomiarze aktywności serca i reakcji skórno-galwanicznej.
Badania wskazują, że samotność może wpływać nie tylko na nasze emocje, ale także na nasze zachowanie wobec innych. Chociaż według Ewolucyjnej Teorii Samotności (ETL) stan ten powinien motywować nas do odbudowywania relacji z innymi, może on jednocześnie zwiększać skupienie na własnym dobrostanie i bezpieczeństwie, skutkując m.in. spadkiem zaufania czy negatywnym nastawieniem do innych.
Aby lepiej zrozumieć związek między samotnością a zachowaniami społecznymi, nasz zespół przeprowadził metaanalizę 35 badań, w których łącznie wzięło udział prawie 45 000 uczestników. Badanie wykazało, że osoby chronicznie samotne są mniej prospołeczne, co oznacza, że mogą rzadziej pomagać, zapewniać wsparcie emocjonalne czy współpracować z innymi.
Choć zaobserwowany efekt jest niewielki, wynik ten podkreśla potrzebę głębszego zrozumienia procesów, które kształtują i utrwalają to powiązanie. Badanie wykazało na przykład, że rodzaj i forma zachowań prospołecznych mogą wpływać na siłę związku między samotnością a prospołecznością. Dodatkowo, nadal niewiele wiadomo na temat tego, jak zaobserwowany związek przekłada się na funkcjonowanie mózgu czy codzienne zachowanie.
Nasze badanie pokazuje złożoność związku pomiędzy samotnością a zachowaniami społecznymi oraz podkreśla potrzebę wzbogacenia obecnego stanu wiedzy za pomocą metod neuroobrazowania czy pomiaru codziennego funkcjonowania. Lepsze zrozumienie tej zależności może pomóc zarówno w dbaniu o jakość więzi społecznych, jak i w rozwijaniu współpracy międzyludzkiej i dążenia do wspólnych celów.
Pełen tekst metaanalizy w formie preprintu jest dostępny tutaj.